Tarım ve gıda sektöründe yaşanan skandal, tarladan market raflarına uzanan fiyat zincirinde ciddi usulsüzlüklerin olduğunu ortaya çıkardı. Görülen o ki, fiyat artışlarını gizlemek ve halkı yanıltmak amacıyla ölümlerden bile faydalanan bazı firmalar, sahte belgeler ve düzenlenmiş makbuzlar üzerinden milyonlarca liralık karlar elde etmeyi başarmış durumda.
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan kapsamlı soruşturma, tarladan perakendeye kadar olan süreçte gerçekleşen usulsüzlükleri gün yüzüne çıkardı. Soruşturma kapsamında, 41 büyük ve köklü dağıtıcı firmanın yöneticileri hakkında gözaltı kararı alınırken, 22 ilin çeşitli noktalarında yapılan aramalarda çok sayıda belge ve kayıt ele geçirildi. Bu belgeler ve ifadeler ışığında, sebze ve meyve fiyatlarının yapay biçimde yükseltilmesine ilişkin detaylar araştırılıyor. Dolayısıyla, piyasayı manipüle eden ve tüketiciyi mağdur eden bu hileli uygulamaların kökenleri üzerinde derinlemesine incelemeler yapılıyor.
Vergi Denetim Kurulu’nun hazırladığı rapora göre, tarladan sofraya uzanan fiyat artışında önemli rol oynayan sahtekarlıklar şu şekilde gerçekleşiyor: Üretici ürününü gerçek piyasa fiyatından satmasına rağmen, daha yüksek fiyatla makbuz kesilerek kayıt altına alınıyor. Örneğin, mandalina üreticisinin kilosunu 6-8 lira arasında sattığı halde, resmi kayıtlarda 28 lira olarak gösterildiği ve markette de 31,82 liradan satıldığı tespit edildi. Aynı şekilde, bir başka üretici 50 liradan sattığı yaklaşık 60 ton sarımsağı, resmi kayıtlarda 800 ton olarak göstererek büyük bir manipülasyon gerçekleştirdi. Bu süreçte, ürünün alış maliyetleri şişirilerek kar marjı düşürülürken, piyasa fiyatlarını yukarı çekmek amacını taşıyan bu yöntem, birçok ürün grubunda tekrarlandı. Ayrıca, bazı firmaların adlarına, ölü kişiler dahi adına makbuz düzenlemesi ve milyonlarca lirayı bulan sahte kayıtlar tutması, suçun boyutunu daha da dramatik hale getiriyor. Bu usulsüzlüklerin, piyasada ciddi anlamda fiyat dengesizlikleri ve tüketicinin zarar görmesiyle sonuçlandığı kaydediliyor.
