Uzman: Bağışıklık Sistemini Zayıflatmadan Güçlendirmenin 7 Yolu

Sonbahar ve kış aylarının gelmesiyle birlikte enfeksiyonlar süratle artış gösterirken, bağışıklık sistemini olvandırmak her zamankinden daha elzem hale geliyor. Acıbadem Fulya Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Uzmanı, ve fonksiyonel tıp alanında çalışmalar yapan Prof. Dr. Cihadiye Elif Öztürk, soğuk mevsimlerde bağışıklık sağlığını desteklemek, yalnızca bir sadece tek bir besine değil, bilimsel holistik yaşam tarzı değişikliklerine bağlıdır. Vitamin ve mineral takviyelerinin gelişigüzel kullanımı fayda yerine ciddi risk olabilir. Bu yüzden, doktora danışıp eksiklikler ölçülmeden rastgele takviyelere yapılmamalı.

Prof. Dr. Öztürk, sonbaharda bağışıklığı güçlendirmenin bilimsel 7 temel prensibini sıraladı. Bunun yanında uyarılar ve değerli tavsiyelerde bulundu.

İç organlarımız ve mikroorganizmalar: Bağışıklığın temel taşları

İç organlarımızda yaşayan yıpratıcı olmayan mikroorganizmalar, savunma sisteminin kontrolü ve bedenin savunma mişların desteklenmesinde önemli katkı oynuyor. Yaklaşık %70 kadar bağışıklık hücreleri bağırsaklarda bulunuyor. Klinik araştırmalar istikrarlı probiyotik ve prebiyotik tüketiminin, yararlı bakterileri geliştirdiğini ve yararlı bakterilerin sayısını arttırdığını gösteriyor. Bu da üst solunum yolu enfeksiyonlarının iltihabını ve sebebini azaltmaya yardımcı. Bu nedenle, yoğurt, kefir, turşu gibi fermente gıdalar, soğan, sarımsak, pırasa, muz, lahanagiller ve pancar gibi besinleri düzenli tüketin. Ancak, bu besinleri alırken, risk grubunda iseniz, öncelikle doktor bilgilendirme gerekiyor.

Vitaminler, mineraller ve bağışıklık: Dengeyi nasıl kurmalı?

D vitamini, C vitamini, çinko, demir ve B grubu vitaminler bağışıklık koruma mekanizmasında çok kritik rol üstleniyor. Fakat bu gerekli olan miktarları herkese eşit şekilde uygun bulunmamalı. Bunun yanı sıra, özellikle D vitamini ihtiyaç doktor kontrolüyle belirlenmeli ve eksiklik belirlendikten sonra, uygun destek planlanmalı. Dengeli ve çeşitli bir beslenme riayeti ise, bedenin ihtiyaçlarını karşılamasına yardımcı oluyor.

Yetersiz uyku, bedende iltihap ve kortizol hormonunun artmasına neden olur, böylece enfeksiyonlarla mücadelede etki azalır. Araştırmalar her 7-9 saat kaliteli uyumanın başlıca 23:00-04:00 saatleri arasında uyumanın kritik önem taşıdığını göstermektedir. Rahat uyku, melatonin hormonunun salgılanmasını sağlar.

Günlük fiziksel aktiviteler, bağışıklık seviyesini artırmanın yanı sıra genel sağlığı de destekler. Haftada en az 150 dakika, musait iseniz 30 dakika tempolu yürüyüşler veya diğer aerobik aktiviteler, sağlıklı bir yaşamın temel şehirlerinden biri. Tabii, egzersiz kişi yaşına ve sağlık durumuna özel uyarlanmalı. Dikkatli hareket etmek, aşırı zorlamadan ziyade tercih edilerek aktif kalmak sağlanmalı.

Hidrasyon ve nemli mukozalar: Virüslere karşı ilk savunma

Kuruyan burun ve boğaz mukozası, virüslerin hücre içine tutunmasını kolaylaştırabilir. Bu nedenle, soğuk havalarda susama hissi azalırken, mukoza zarlarının kuru olmayan kalması istenir. Günlük sıvı ihtiyacı bireye göre değişebilir, yaşa, fiziksel aktiviteye ve hava koşullarına göre farklılık gösterebilir. Yine de, herkes susuz kalmadan yeterince su içmeli, gün boyu susamaktan kaçınmalı. Bu şekilde, mukozaların daha iyi nemli kalması sağlanır ve virüslerin sokulması zorlukla.

Güneş ışığı ve D vitamini: Kış aylarında dikkat edilmesi gerekenler

İlkbahar ve yaz aylarında güneş, vücudun D3 vitamini sentezini destekliyor. Ancak, soğuk mevsimi aylarında, ülkemizin enleme ulaşmayı başaramayan UV-B ışınları nedeniyle D vitamini üretimi özellikle zorlaşıyor. Bu durumda, güneşsiz saatlerde dahi D vitamini sentez edilmediği için, besleyici beslenmeye önem vermek ve uzman kontrolünde takviye almak önemli. Güvenli ve dengeli güneş ışığına maruz kalmak, melatonin üretimini tetikler ve bağışıklık sistemine katkı sağlar. D vitamini takviyeleri, aşırı dozlarda kullanıldığında vücuda zarar verebilir; bu nedenle, uzman kontrolüyle ve uygun alınmalıdır.

Prof. Dr. Öztürk, mevsim boyunca enfeksiyonlardan korunmanın en önemli yollarından birinin, risk grubundakilere mevsimsel grip aşısı yaptırmak olduğunu belirtiyor. Ayrıca, kalabalık yerlerde maske takmak, hasta kişilerle yakın temastan uzak durmak ve elleri en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkamak, enfeksiyon riskini önlemeye destekliyor.